Missing Links: – นิทรรศการงานภาพเคลื่อนไหวจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
วันที่ 2 พฤษภาคม - 31 ตุลาคม 2558
ณ หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน
 
       
   

 

Missing Links:
นิทรรศการงานภาพเคลื่อนไหวจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ศิลปินที่เข้าร่วม:

Modernization and Urban Conditions
จอมเปท คุสวิดานันโต (ประเทศอินโดนีเซีย) มาเรีย ทานิคูชิ (สาธารณรัฐฟิลิปปินส์) อูดัม ทราน เหงียน (ประเทศเวียดนาม/สหรัฐอเมริกา) เทะ หม่อ นาย (สาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า) และ สุริยะ ภูมิวงศ์ (สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว)

Diaspora and Identity
คริส ของ ชาน ฟุย (ประเทศมาเลเซีย/แคนาดา) นิพันธ์ โอฬารนิเวศน์ (ประเทศไทย) ไบรอัน โกถอง ทาน (ประเทศสิงคโปร์) แขมร์ อาร์ต และ สตูดิโอ รีโวลต์ /(ราชอาณาจักรกัมพูชา/สหรัฐอเมริกา)
ภัณฑารักษ์ กฤติยา กาวีวงศ์
หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน กรุงเทพฯ
22 พฤษภาคม - 31 ตุลาคม 2558

 

บทนำ :
ประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พยายามต่อสู้เพื่อความรุดหน้าและเพื่อให้ทัดเทียมกับโลกสากลมาอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาในพื้นที่ที่เต็มไปด้วยความวุ่นวายที่ได้รับผลกระทบจากการล่าอาณานิคม สงครามโลก สงครามเพื่ออิสรภาพ สงครามเย็น และตั้งแต่ปีพ . ศ.2510 ประเทศในภูมิภาคนี้ได้ถูกรวมเข้าด้วยกันเป็นสมาคมอาเซียน อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากแนวคิดภูมิภาคนิยม ภายใต้การนำและการเรียกร้องให้เกิดการวมกลุ่มจากประเทศสหรัฐอเมริกา จุดมุ่งหมายของการเริ่มดำเนินการก็เพื่อให้ภูมิภาคในแถบนี้ร่วมมือกันทางการเมืองเพื่อต่อต้านการคุกคามของลัทธิคอมมิวนิสต์ จากประเทศรัสเซียและจีนที่ผ่านเข้ามาทางประเทศเวียดนาม

เมื่อพรมแดนของความเป็นชาติ เริ่มที่จะครอบงำและมีอิทธิพลกับแนวความคิดเกี่ยวกับตะวันออกเฉียงใต้ ไม่เพียงแค่ในโลกวิชาการ แต่รวมถึงระเบียบข้อบังคับอื่นๆ ทั้งหน่วยงานทางการเมือง ภาคเอกชน รวมถึงโลกของศิลปะด้วย เพื่อที่จะเข้าใจเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จากมุมมอง อื่นๆ เราจึงสนใจที่จะสืบค้นเรื่องราวเกี่ยวกับพื้นที่บริเวณนี้ผ่านการมองแบบข้ามพรมแดน โดยเราต้องไม่ลืมว่าพื้นที่บริเวณนี้เคยเป็น “ เขตการติดต่อ” ของชาวจีนพลัดถิ่น คนพื้นเมือง และชาวตะวันตก มาตั้งแต่สมัยศตรรษที่ 17 หรือก่อนหน้านั้น ในช่วงเวลาก่อนยุคสมัยใหม่ และก่อนความเป็นรัฐชาติจะเกิดขึ้น ลักษณะการเป็นชุมชนร่วมยังมีให้เห็นอยู่มาก ทั้งในแง่การเมืองเชิงภูมิศาสตร์ และความคิดความอ่าน อาณาจักรต่างๆ ทั้งแผ่นดินใหญ่ และหมู่เกาะต่างๆ ต่างไม่มีพรมแดน แต่ก็ยังมีสงครามแก่งแย่งดินแดนให้เห็นอยู่อย่างต่อเนื่อง เมื่อเส้นทางสายไหมและเส้นทางการค้าเครื่องเทศถือกำเนิดขึ้น และเชื่อมภูมิภาคนี้เข้ากับโลกตะวันตก การค้าขายและเศรษฐกิจส่งผลต่อการเคลื่อนตัวระหว่างภูมิภาคนี้ และภูมิภาคใกล้เคียง รวมถึงในภูมิภาคอื่นๆ การหลั่งไหลเข้ามาของพ่อค้าชาวยุโรป และตะวันออกกลาง เริ่มมีบทบทสำคัญทั้งในเขตสยาม หมู่เกาะชวา พม่า และเวียดนาม รวมถึงพื้นที่บริเวณอื่นๆ ในช่วงระยะเวลาเกือบศตวรรษที่พ่อค้าและชนชาติอาหรับ โปรตุเกส ดัตช์ อังกฤษ และฝรั่งเศส เข้ามามีบทบาทสำคัญในภูมิภาคนี้ ทั้งนี้ก็เพื่อขยายอาณาเขตของตน และแสวงหาทรัพยากรทางธรรมชาติจากพื้นที่ในแถบนี้ ซึ่งจะเห็นได้จากประวัติศาสตร์ในยุคอาณานิคมของภูมิภาคนี้

สยาม เป็นศูนย์รวมของความหลากหลายทางวัฒนธรรมและสังคมซึ่งประกอบด้วยคนหลายชาติหลายภาษา ถือกำเนิดขึ้นมาเป็นเวลานานแล้ว ทั้งนี้เนื่องจากการเคลื่อนตัวของกลุ่มคน ทั้งจากในภูมิภาคนี้เองและภูมิภาคอื่นๆ ใน แผ่นดินทองหรือสุวรรณภูมิ ศูนย์กลางของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่ได้กลายมาเป็นบ้านสำหรับชาวจีน ชนเผ่าต่างๆ และกลุ่มผู้อพยพจากทางเหนือ และชาวตะวันตก ก่อให้เกิด ความเป็นพหุสังคม นิทรรศการนี้ ต้องกการที่จะแสดงให้เห็นถึงความหลากหลาย และความแตกต่างเชิงสังคม วัฒนธรรม ในขณะที่พยายามสร้างจุดหลักบางจุดเพื่อที่จะเชื่อมความเป็นภูมิภาคนี้เข้าด้วยกัน เราจึงอยากที่จะสืบค้นเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่สามารถอธิบายถึงพัฒนาการที่เกิดขึ้นนี้ได้ จุดมุ่งหมายก็เพื่อกระตุ้นให้ผู้ชม ย้อนกลับไปมองถึงความเป็นมาของพื้นที่บริเวณนี้ และตั้งคำถามถึงความเชื่อมโยงกับความจริงในโลกปัจจุบัน ซึ่งสามารถทำได้โดยการสำรวจการแยกตัวที่เกิดขึ้น รวมถึงผลกระทบของการล่าอาณานิคม และประวัติศาสตร์หลังสงครามโลก ผู้คนแต่ละท้องถิ่นมีวิธีการจัดการกับสถานการณ์ต่างๆได้อย่างไรหลังจากที่ได้รับอิสรภาพจากเจ้าอาณานิคม รวมถึงสงครามโลกที่มีผลกระทบให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและนำมาซึ่งการหลั่งไหลของกลุ่มผู้อพยพในช่วงสมัยสงครามเย็นนั้นแตกต่างจากช่วงเวลาอื่นๆ สำหรับการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับภูมิภาคนี้ รวมถึงกลุ่มคน และการเชื่อมโยง โดยใช้งานศิลปะเป็นแรงบันดาลใจ และจุดเริ่มต้น น่าจะสร้างความเข้าใจต่อสถานการณ์ต่างๆได้มากขึ้น การมองสังคมผ่านผลงานศิลปะจากศิลปินในภูมิภาค ประสบการณ์ทางสุนทรียะ ซึ่งบางครั้งได้ก้าวข้ามพรมแดนของความเป็นชาติไปแล้ว

นิทรรศการ Missing Links เปรียนเหมือนพื้นที่ในการสืบค้น และการย้อนกลับมามองอดีตอีกครั้งถึงเรื่องราว การรับรู้ของผู้คนในระหว่างช่วงการก้าวเข้าสู่ความเป็นสมัยใหม่ การพัฒนาอุตสาหกรรม การพัฒนาเข้าสู่สังคมเมือง รวมถึงการอพยพย้ายถิ่นฐานในพื้นที่บริเวณนี้ Missing Links นิทรรศการที่รวบรวมผลงานวิดีโอและงานภาพเคลื่อนไหวจากศิลปินประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และอื่นๆ ซึ่งศิลปินเหล่านี้มีความสนใจและทำงานเกี่ยวกับช่วงเวลาของการก้าวเข้าสู่ความเป็นสมัยใหม่ ผ่านบริบทของตัวศิลปินทั้งที่เกิดจากแรงขับของการล่าอาณานิคม หรือจากตัวศิลปินเอง รวมถึงผลสืบเนื่องสู่ปัจจุบัน นิทรรศการนี้ ไม่ได้ต้องการที่จะแสดงให้เห็นภาพรวมของสถาณการ์ต่างๆที่เกิดขึ้นในภูมิภาคนี้ แต่มุ่งหวังที่จะหยิบยกบางประเด็นหลักที่ยังคงมีให้เห็นในปัจจุบัน เช่น ความเป็นสมัยใหม่ สภาพสังคมเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะสังคมเมืองและสังคมชนบท การอพยพย้ายถิ่นฐาน การพลัดถิ่น และเศรษฐกิจข้ามภูมิภาค นิทรรศการในครั้งนี้จะแบ่งออกเป็นสองช่วงเวลาด้วยกัน โดยแต่ละช่วงเวลาจะประกอบไปด้วยศิลปิน 4 ถึง 5 ท่าน และแสดงเป็นระยะเวลา 3 เดือน การแบ่งนิทรรศการออกเป็นสองช่วงเวลานั้น เพื่อหวังให้ผู้ชมได้มีโอกาสกลับมาดูนิทรรศการอีกครั้ง ทั้งนี้ก็เพื่อให้เกิดการพิจารณาใคร่ครวญถึงประเด็นต่างๆ รวมถึงชื่นชมกับประสบการณ์ทางด้านภาพที่เราได้นำเสนอ

 

นิทรรศการ ภาค 1 Modernization and Urban Conditions

 


เทะ หม่อ นาย
Again and Again
สาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า , 2005, 11:30 นาที

 


จอมเปท คุสวิดานันโต
War of Java, Do you Remember? *2
ประเทศอินโดนีเซียม , 2010, 5:53 นาที

 


มาเรีย ทานิคูชิ
Untitled (Celestial Motors)
สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ , 2012, 6:38 นาที

 


อูดัม ทราน เหงียน
Waltz of the Machine Equestrians
ประเทศเวียดนาม , 2012, 4:35 นาที

 


สุริยะ ภูมิวงศ์
Time Never Comes Back
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว , 2011,7.11 นาที

 

นิทรรศการภาค 2 Diaspora and Identity (การพลัดถิ่นและอัตลักษณ์)


แขมร์ อาร์ต   และ สตูดิโอ รีโวลต์
Neang Neak (Serpent Goddess)
ประเทศกัมพูชา / สหรัฐอเมริกา, 2012, 3:50 นาที

ผู้กำกับ / ช่างภาพ / ผู้ตัดต่อ : มาซาฮิโระ ซูกาโน
ผู้ออกแบบท่าเต้น : โซเฟีย ชีอัม ชาปิโร
นักเต้น : คุนเตรมย์ คีโอ
ผู้กำกับศิลป์ : อะนีดา โยเอ อาร์ลี

 


ไบรอัน โกถอง ทาน
Imelda Goes To Singapore
ประเทศสิงคโปร์ , 2006, 2:35 นาที

 


นิพันธ์ โอฬารนิเวศน์
"The storm continues to rage outside and the wind sweeps relentlessly across the land from the same direction”
ประเทศไทย , 2014-2015, 35:05 นาที

 


คริส ของ ชาน ฟุย
BLOCK B
ประเทศมาเลเซีย , 2008, 20  นาที