ปลุกผี (Primitive)  
       
   

หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน ภูมิใจเสนอ งานศิลปะจัดวาง ปลุกผี เป็นครั้งแรกในประเทศไทย
ซึ่งเป็นงานแสดงเดี่ยวของ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ผู้กำกับภาพยนตร์อิสระที่โด่งดังระดับนานาชาติ อำนวยการสร้างนิทรรศการโดย เดอะ เฮาส์ แดร์ คุนท์ มิวนิค ประเทศเยอรมันนี ในปี พ.ศ. 2552 ปลุกผี เป็นนิทรรศการศิลปะที่ประกอบด้วยสื่อหลากหลายประเภท เป็นผลจากการเดินทางสำรวจครั้งสำคัญ ซึ่งได้สร้างแรงบันดาลใจในการทำภาพยนตร์เรื่อง “ลุงบุญมีระลึกชาติ” ภาพยนตร์เรื่องนี้ ได้เข้าฉายรอบปฐมทัศน์ที่ประเทศฝรั่งเศส และได้รับรางวัลปาล์มทองคํา ในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ปี พ.ศ. 2553 โครงการ ปลุกผี เป็นการจินตนาการพื้นที่กันดารอย่างหมู่บ้านนาบัวขึ้นมาใหม่ หมู่บ้านเล็กๆในจังหวัดนครพนมเป็นสถานที่ซึ่งความทรงจำและอุดมการณ์สูญสลาย นิทรรศการ ปลุกผี ว่าด้วยเรื่องราวเกี่ยวกับเวลาและสถานที่ซึ่งความทรงจำต่างๆถูกชำระล้าง และถูกทำให้ลืมไปจากคนท้องถิ่น ด้วยสาเหตุจากความขัดแย้งต่างๆ ทั้งทางอุดมการณ์และทางการเมือง ในช่วงสงครามเย็น

โครงการ ปลุกผี เป็นผลจากการเดินทางสำรวจของอภิชาติพงศ์ เพื่อการทำภาพยนตร์เรื่องใหม่
เขามีโอกาสไปวัดใกล้ๆบ้านที่ขอนแก่น ท่านเจ้าอาวาสได้ให้หนังสือเล่มเล็กๆ กับเขาชื่อ “คนระลึกชาติได้” ในหนังสือ ท่านเขียนถึงชายผู้สามารถระลึกย้อนกลับไปได้หลายชาติ เขาเคยอาศัยในหมู่บ้านต่างๆ ในอีสาน ต่อมาในปี 2551 เขาเริ่มเขียนบทภาพยนตร์โดยได้แรงบันดาลใจเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดของชายคนนี้ซึ่งชื่อบุญมี เขาออกเดินทางเก็บข้อมูลทั่วอีสานเพื่อตามหาลูกหลานและญาติพี่น้องของแก จากนั้น เขาได้พัฒนาเป็นสามโครงการหลัก ได้แก่ งานศิลปะจัดวาง-ปลุกผี คูโจ-หนังสือของศิลปิน และ ภาพยนตร์เรื่อง ลุงบุญมีระลึกชาติ

อภิชาตพงศ์กล่าวไว้ว่า “จากความคิดแรกเริ่มในการทำงานศิลปะ ที่สุดท้ายได้แตกแขนงและกลายพันธุ์ไปสู่รูปแบบต่างๆ หมู่บ้านไม่ได้มีหลักฐานอะไรเชื่อมโยงไปถึงลุงบุญมี นอกจากว่าเต็มไปด้วยความทรงจำที่ถูกปิดกั้นไว้ สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นเหมือนการสร้างตัวตนจากเหตุการณ์จำลองมากมายเพื่อปลูกถ่ายความทรงจำลงไปยังพื้นที่นี้ แรกสุดผมสร้างยานอวกาศ ผมฝันอยากทำหนังที่มียานอวกาศมานานแล้ว และจะมีตอนไหนเหมาะเท่าเมืองไทยตอนนั้นอีกเล่า หมู่บ้านนาบัวเป็นสถานที่ซึ่งเหมาะสำหรับเป็นจุดจอดยานเพื่อการเดินทาง เพื่อการหลบหนี หรือเพื่อการหายตัว รูปแบบของยานอวกาศลำนี้ร่างขึ้นโดยวัยรุ่นคนหนึ่งในหมู่บ้าน ตัวโครงยานทำจากเหล็กเชื่อมอย่างดีฝีมือของพวกพ่อๆ ปลุกผี เป็นเรื่องเกี่ยวกับการเวียนว่ายตายเกิดและการแปรสภาพ เป็นการเฉลิมฉลองให้กับพลังการทำลายล้างที่มีอยู่ในธรรมชาติและตัวเราทุกคน ซึ่งต่างมอดดับลงเพื่อเกิดใหม่และกลายพันธุ์ต่อไป”

 

งานศิลปะจัดวาง ปลุกผี ประกอบด้วยผลงาน หนังสือ ภาพถ่าย วีดิโอจัดวาง และ มิวสิควีดิโอ
ผลงานศิลปะจัดวางข้ามสาขาชุดนี้นำพาผู้ชมข้ามการเลื่อนไหลและการปะทะกันของเวลา สถานที่ และ ความทรงจำ

ตั้งแต่ปี 2552 งานศิลปะจัดวาง ปลุกผี ได้เปิดแสดงที่ เดอะ เฮาส์ แดร์ คุนท์ มิวนิค ประเทศเยอรมันนี, แฟคท์ (FACT - ฟาวเดชัน ฟอร์ อาร์ท แอนด์ ครีเอทีฟ เทคโนโลยี) ลิเวอร์พูล,ประเทศอังกฤษ, พิพิธภัณฑ์ Muse?e d'Art moderne de la Ville de Paris ประเทศฝรั่งเศส และ พิพิธภัณฑ์ New Museum กรุง New York ประเทศสหรัฐอเมริกา ต่อมา ผลงานจากโครงการนี้ได้เป็นงานสะสมถาวรของพิพิธภัณฑ์ Tate Modern ประเทศอังกฤษ และพิพิธภัณฑ์ Muse?e d'Art moderne de la Ville de Paris ประเทศฝรั่งเศส

อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล
อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล เกิดที่กรุงเทพฯ และเติบโตที่ขอนแก่น ศึกษาจบ ปริญญาตรี คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และปริญญาโท สาขาวิจิตรศิลป์ ด้านการสร้างภาพยนตร์จาก The School of the Art Institute of Chicago สหรัฐอเมริกา เขาเริ่มสร้างภาพยนตร์และวิดีโอสั้นในปี 2537 และสร้าง ภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกในปี 2543 เขาจัดแสดงงานภาพ เคลื่อนไหวใน พิพิธภัณฑ์และแกลเลอรี่ในหลายๆ ประเทศตั้งแต่ปี 2541 อีกด้วย

ผลงานของอภิชาติพงศ์เน้นความคิดที่ยืดหยุ่นและไม่ยึดติดกับรูปแบบ งานของเขาเน้นเกี่ยวกับความทรงจํา และ ประเด็นด้านการเมืองและสังคมในมุมส่วนตัว เขาทํางานนอกระบบอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยมาตลอด โดยเขาเป็นผู้สนับสนุนการแสดงออกผ่านการสร้างภาพยนตร์โดยผ่านทางบริษัทของเขาคือ คิก เดอะ แมชชีน ฟิล์ม (Kick the Machine Films) ที่ก่อตั้งอย่างเป็นทางการขึ้นในปี 2542

โครงการงานศิลปะและภาพยนตร์ทําให้เขาเป็นที่รู้จักของนานาชาติและยังชนะรางวัลจากงานต่างๆ เป็นจํานวนมาก รวมถึง 3 รางวัลจากงานเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ (Cannes Film Festival) ด้วย ในปี 2548 เขาได้รับรางวัลศิลปาธร จากกระทรวงวัฒนธรรม ซึ่งถือเป็นหนึ่งในรางวัลอันทรงเกียรติของประเทศไทยด้านศิลปะ ในปี 2551 เขากลายเป็น ศิลปินคนแรกที่ได้รับรางวัล Fine Prize จากงาน Carnegie International ครั้งที่ 55 ประเทศสหรัฐอเมริกา และในปี 2551 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและโทรคมนาคมของประเทศฝรั่งเศสได้มอบเครื่องอิสริยาภรณ์ชั้นอัศวิน ด้านศิลปะและวรรณกรรมให้กับเขาด้วย และในปี 2554 รัฐบาลฝรั่งเศสมอบเหรียญอิสริยาภรณ์ฝรั่งเศสชั้น Officier ด้านศิลปะและวรรณกรรมให้กับเขาอีกขั้นหนึ่ง

ภาพยนตร์เรื่องยาวปี 2549 ของเขา “แสงศตวรรษ” เป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่ได้รับเลือกให้เข้าชิงรางวัลที่งานเทศกาลภาพยนตร์ในกรุงเวนิส และนอกจากนี้ เขายังได้สร้างภาพยนตร์สั้นให้กับบริษัทหลุยส์ วิตตอง โดยสะท้อนสถานะภาพของแรงงานต่างชาติในประเทศไทย นอกจากนั้น เขายังเป็นหนึ่งใน 22 ศิลปินนานาชาติที่ร่วมรับผิดชอบการสร้างภาพยนตร์สั้นให้กับสํานักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษย ชนแห่งสหประชาชาติ ในวาระครบรอบ 60 ปีของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และในปี 2552 พิพิธภัณฑ์ภาพยนตร์แห่งประเทศออสเตรีย ได้จัดพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับผลงานของเขาโดย ละเอียดออกมาเป็นภาษาอังกฤษ

ในปี 2553 ภาพยนตร์เรื่อง “ลุงบุญมีระลึกชาติ” ได้รับเข้าประกวดในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ และเป็นภาพยนตร์ไทย และภาพยนตร์จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เรื่องแรก (และภาพยนตร์จากเอเชียเรื่องที่ 7) ที่ได้รับรางวัลปาล์มทองคํา ในประวัติศาสตร์ของเทศกาลภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของโลก

ในปี 2554 อภิชาติพงศ์แสดงงานศิลปะจัดวาง “For Tomorrow For Tonight” ณ เมืองดับบลิน ประเทศไอร์แลนด์ และกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน เป็นเรื่องเกี่ยวพันกับแม่น้ำโขงและบ้านของนักแสดงหญิงของเขาชื่อเจนจิรา ที่จังหวัดหนองคาย ล่าสุดเขาได้กำกับภาพยนตร์สารคดีเรื่อง “โรงแรมริมโขง” (Mekong Hotel) ให้กับสถานีโทรทัศน์ Arte ของประเทศฝรั่งเศสที่นำแสดงโดยนักแสดงคนเดียวกันนี้อีกด้วย

ปัจจุบัน เขาพํานักและทํางานที่จังหวัดเชียงใหม่

นิทรรศการครั้งนี้ ได้รับความร่วมมือจากการสนับสนุน ของมูลนิธิ เจมส์ เอช ดับเบิลยู ทอมป์สัน,
บริษัท อุตสาหกรรมไหมไทย จำกัด, พิพิธภัณฑ์ศิลปะไทยร่วมสมัย, สถาบันเกอเธ่ กรุงเทพมหานคร
และ ดีซี แอสเซท
ขอขอบคุณ: คุณ บุญญาภาณิ์ เบญจครงคกุล, ดร. นอร์เบิร์ต สปริทซ, ดร. ดิสพล จันศิริ และ บริษัท ซุปเปอร์นอร์มอล สตูดิโอ จำกัด

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม กรุณาติดต่อ
คุณ เพ็ญวดี นพเกตุ มานนท์
โทร: 02.612.6741 02.219.2911
มือถือ: 084.709.3440
อีเมล: penwadee@jimthompsonhouse.com, artcenter@jimthompsonhouse.com

หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน
6 เกษมสันต์ ซอย 2, ถนน พระราม 1, ปทุมวัน, กรุงเทพฯ 10330