SUTSANAEN-DAN-ISAN


ศิลปิน
จารุวรรณ เมืองขวา, ชนะชัย เกษศรีรัตน์, ปริญญ์ ทนันชัยบุตร, วทันยา ศิริวรรณ, อินทนงค์ ชิณวงศ์, John Garzoli และ Tiger Dragon Production, อาทิตย์ มูลสาร และ อุกฤษ จอมยิ้ม

นิทรรศการ อาร์ต ออน ฟาร์ม ครั้งที่ 4 ประจำปี พ.ศ. 2555 เน้นแนวคิด “สุดสะแนน แดนอีสาน” ยังคงจัดแสดงผลงานที่ช่วยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ในแง่สุนทรียะ ระหว่าง ศิลปิน ชุมชน และบุคคลทั่วไป สาระของผลงานยังพูดถึงประเพณี วัฒนธรรมอีสาน วิถีชีวิตสังคมเกษตรกรรม ในปีนี้จิม ทอมป์สันฟาร์มภูมิใจเสนอ ดนตรีและการแสดงพื้นบ้านอีสาน การประกวดหมอลำ พร้อมทั้งองค์ความรู้เรื่องดนตรีอีสานอีกมากมาย ซึ่งดลให้ศิลปะโครงการอาร์ต ออน ฟาร์ม ในปีนี้มีความสุดสะแนนตามไปด้วย

มาทำความรู้จักกับ สุดสะแนน ใน ผลงาน “สารคดีลายแคนสุดสะแนน” โดย John Garzoli และปกป้อง คำประเสริฐ ได้เก็บรวบรวม บันทึกลายแคนที่เรียกว่า “สุดสะแนน” เอกลักษณ์ท่วงทำนองการเป่าแคนเสียงสั้นให้จังหวะสนุก สำหรับ อารต์ ออน ฟาร์ม ในปี้นี้จะมีการเสวนาเปิดโครงการฯ ด้วยการรู้จักคนอีสานผ่านความบันเทิง ในเสวนาวิชาการ “นกไซบินข้ามทุ่ง: มุมมองที่หลากหลายในวัฒนธรรมบันเทิงและตัวตนคนอีสานร่วมสมัย” วงสนทนาเรื่องวัฒนธรรมอัตลักษณ์ อารมณ์และนิสัยสนุกสนานของคนอีสาน มันแทรกอยู่ในวัฒนธรรมและวิถีชีวิต จนกลายเป็นคนที่ผลิตเอกลักษณ์บันเทิงทั้งยังกระจายไปทั่วประเทศได้อย่างไร
ความบันเทิงประจำถิ่นผสานผ่านเครื่องมือทำกิน ความสนุกที่ผ่านบทเพลง แทรกผสมผสานกันระหว่างการทำงานและทำหาหากิน ในวิถีชีวิตประจำวัน ในงาน “พออยู่พอกิน” ของชนะชัย เกษศรีรัตน์ เมื่อลีลาท่าทางของการทำมาหากินถูกนำเสนอผ่านการสานเส้นไผ่ จึงเป็นการทอดแหที่มีจังหวะสนุก ในงาน ”สุดเหวี่ยง” ผลงานโดย อินทนงค์ ชิณวงศ์ เห็นได้จากกิจกรรมและอุปกรณ์การทำมาหากิน เมื่อชีวิตต้องพึ่งพาธรรมชาติ พิธีกรรมที่แสดงความเคารพต่อธรรมชาติก็มักจะเป็นสิ่งคู่กัน และปฏิบัติต่อเนื่องอยู่ตลอดทั้งปี พิธีผีขนน้ำ ในผลงาน “สวมหน้ากากผีขนน้ำ ทำบุญให้วัวและควาย” ของจารุวรรณ เมืองขวา ปกติเป็นประเพณีของขมาวัควายที่เราเบียดเบียนมาบริโภค และยังเป็นพิธีการขอฝน ของชาวบ้านนาซ่าว จังหวัดเลย อีสานมีพิธีกรรมตามกำหนดการของธรรมชาติ

ผลงาน “โฮม” ปริญญ์ ทนันชัยบุตร ได้รวบรวมเอาองค์ประกอบสาระสำคัญ ซึ่งเป็นตัวแทนพิธีกรรม ต่างๆ เอาไว้ในงาน นอกจากพิธีกรรมที่ชาวบ้านทำขึ้นท่ามกลางพื้นที่ธรรมชาติ ความเชื่อและศรัทธาที่ถูกถ่ายทอดอยู่ในอาคาร ที่เป็นศูนย์รวมจิตใจ ในการแสดงความเคารพต่อการสืบทอด คำสอนของบรรพบุรุษจากรุ่นสู่รุ่น ผ่านจิตรกรรม ในสิมอีสาน “ล้านนาเบิ่งอีสาน” ของ วทันยา ศิริวรรณ เป็นการถ่ายทอดเรื่องเล่าจากภาพ 2 มิติ ให้มีชีวิตเป็นงาน 3 มิติ ไม่ว่าจะเปลี่ยนวิธีนำเสนอ แต่แก่นคือ ความศรัทธาต่อพุทธศาสนา
รายละเอียดผลงานศิลปะและศิลปินที่ร่วมแสดง
นิทรรศการอาร์ต ออน ฟาร์ม ได้จัดแสดงผลงานศิลปะ รวม 6 ชิ้น และ 1 กิจกรรมเสวนา ได้แก่

งานศิลปะ

1. สวมหน้ากากผีขนน้ำ ทำบุญให้วัวและควาย
ผลงานประติมากรรม

สื่อผสม หน้ากากผีขนน้ำ เหล็ก ไม้
จัดแสดงอยู่บริเวณ จุดจอดรถที่ 3 หมู่บ้านอีสาน

จังหวัดเลยมีวัฒนธรรมประเพณีที่โดดเด่นหลายวัฒนธรรมประเพณี อาทิ ผีตาโขน และยังมีอีกวัฒนธรรมประเพณีหนึ่งที่คล้ายๆ กัน แต่ยังไม่เป็นที่รู้จักกันเท่าที่ควร นั้นคือ ประเพณีผีขนน้ำ บ้านนาซ่าว อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เป็นประเพณีที่ทำให้ชาวบ้านและคนในสังคม มีความผูกพันกับธรรมชาติ ความเชื่อของการทำบุญให้วัวควายที่ตายไปแล้ว และการขอฝนเพื่อความอุดมสมบูรณ์ ความประทับใจวัยเด็ก ที่เคยสัมผัสกับประเพณีผีขนน้ำ นำมาถ่ายทอดเป็นผลงานศิลปะที่สนุกสนานผสมผสาน ธรรมชาติ และวัฒนธรรมอีสานเข้าด้วยกัน เมื่อผู้ชมได้สัมผัสกับประเพณีผีขนน้ำแล้ว ทำให้เกิดความรู้สึกอบอุ่นเหมือนได้กลับถิ่นอีสานบ้านเรา

ประวัติศิลปิน
จารุวรรณ เมืองขวา เกิดปีพ.ศ.2533 ที่จังหวัดเลย กำลังศึกษาอยู่ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สนใจในความเชื่อ ประเพณี และวัฒนธรรมอีสาน

Sustainable living

2. พออยู่พอกิน
ศิลปะจัดวาง

สื่อผสม เหล็ก ริมผ้าไหม
จัดแสดงอยู่บริเวณ ทุ่งนาหมู่บ้านอีสาน

“ไซ” เป็นเครื่องจักสาน เป็นภูมิปัญญาชนบท คนอีสานใช้ในการทำมาหากิน เป็นวิถีชีวิตที่เรียบง่ายของชาวชนบท

ประวัติศิลปิน
ชนะชัย เกษศรีรัตน์ เกิดปีพ.ศ. 2524 ที่จังหวัดศรีสะเกษ จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ภาควิชาภาพพิมพ์ คณะจิตกรรมประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ปัจจุบันอาศัยในกรุงเทพฯ ประกอบธุรกิจส่วนตัว

 

Home

3. โฮม
ผลงานประติมากรรม

รังไหม กระด้งเลี้ยงไหม ม้วนด้าย ผ้าไหม ไม้ไผ่ ฟางข้าว
จัดแสดงอยู่บริเวณ หน้าทางเข้าฟาร์ม และตลาดจิม ทอมป์สัน

ผลงานศิลปกรรมชุดนี้เป็นการนำเอาวัสดุต่างๆ ในท้องถิ่น เช่น รังไหม กระด้งเลี้ยงไหม ม้วนด้ายไหม ผ้าไหม ไม้ไผ่ และฟางข้าว มาสร้างสรรค์เป็นผลงานประติมากรรม ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากรูปร่างรูปทรงของตุงอีสาน ที่มักจะนำไปใช้ในงานมงคล พิธีกรรม ในวัฒนธรรมอีสาน เช่น บุญคูณลาน บุญข้าวจี่ บุญผเวส ผลงานประติมากรรมชุดนี้ แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตของคนอีสานที่มีความสัมพันธ์ ระหว่าง ข้าวและไหม ซึ่งเห็นได้จากเมื่อเสร็จสิ้น ฤดูกาลเก็บเกี่ยว ชาวอีสานก็เริ่มทำการเลี้ยงไหม ทำผ้าไหม เพื่อนำมาใช้ในวาระสำคัญงานบุญหรืองานมงคลต่างๆ ตามประเพณีท้องถิ่นอีสาน

ประวัติศิลปิน
ปริญญ์ ทนันชัยบุตร เกิดปีพ.ศ. 2510 จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปริญญาโทและปริญญาเอก จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปัจจุบันเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ สาขาวิชาศิลปศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

Lanna looking at Isan

4. ล้านนาเบิ่งอีสาน
ผลงานศิลปะจัดวาง

ผ้า ปักผ้า
จัดแสดงอยู่บริเวณ สิมกลางน้ำ

"ความ ศรัทธา" คือพลังอันยิ่งใหญ่ ทำให้มนุษย์ยอมรับและเชื่อในพระธรรม การสร้างสรรค์เพื่อเป็นพุทธบูชา ก็เกิดนับเนื่องจากความศรัทธานี้ ยิ่งสร้างสรรค์สิ่งที่ใช้ความตั้งใจ ความเพียรพยายามมากเท่าใด ก็ยิ่งแสดงถึงความศรัทธาที่มีมากตามเป็นเงา
"ผ้า" เป็นพื้นที่ทางการแสดงออกอย่างหนึ่งของผู้หญิง เป็นสิ่งที่ผู้หญิงจะสามารถมีส่วนร่วมในการสร้างเป็นสิ่งของเพื่ออุทิศถวาย แก่พระศาสนาได้ ข้าพเจ้าจึงสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรม 3 มิติ โดยนำ "ผ้า" มาเย็บปักเป็นเครื่องพุทธบูชา เพื่อแสดงถึงพลังแห่งความศรัทธาที่ข้าพเจ้ามีต่อพระศาสนา
"ล้านนาเบิ่งอีสาน" ได้รับแรงบันดาลใจจาก "สิม" สถาปัตยกรรมพื้นบ้านอีสาน และความประทับใจในศิลปะพื้นบ้านที่มีรูปแบบเรียบง่าย หนักแน่น มีพลัง มีความสมถะ ส่อคุณลักษณะแห่งความจริงใจ อันเป็นอัตลักษณ์ที่โดดเด่นของชาวอีสาน

ประวัติศิลปิน
วทันยา ศิริวรรณ เกิดปีพ.ศ. 2531 เป็นคนจังหวัดเชียงใหม่ จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ภาควิชาศิลปไทย คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร สร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากผ้า มีความสนใจในประเพณี วัฒนธรรมล้านนา และอิทธิพลของพุทธศาสนาที่ส่งผลต่อศิลปะพื้นบ้านล้านนา

Extreme

5. สุดเหวี่ยง
ประติมากรรม

ไม้ไผ้ สาน
400 x 400 x 300 ซม.
จัดแสดงอยู่บริเวณ ริมทุ่งนาหมู่บ้านอีสาน

นำเสนอวิถีชีวิตการหาเลี้ยงชีพของชาวบ้าน จากบริเวณชุมชนที่เป็นแหล่งลุ่มน้ำ ห้วย หนอง คลอง บึง และแม่น้ำสายหลัก โดยนำท่าทางที่เป็นจังหวะและเส้นที่เคลื่อนไหวอย่างอิสระในการทอดแห เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน อันแสดงให้เห็นถึงความสนุกสนานแฝงไปด้วยพละกำลัง สร้างสรรค์ผลงานด้วยเทคนิคจักรสานไม้ไผ่ให้เกิดเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยยังคงภูมิปัญญา

ประวัติศิลปิน
อินทนงค์ ชิณวงศ์ เกิดที่จังหวัดกาฬสินธุ์ ปีพ.ศ. 2532 จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ภาควิชาทัศนศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สนใจในวิถีชนบท ถนัดรังสรรค์งานศิลปะเทคนิคเชิงช่างจักสาน

Lai Sutsanaen: Khaen

6. สารคดีลายแคนสุดสะแนน
โดย John Garzoli และ ทีมงานเสือมังกร

วิดีโอ
12 นาที
จัดแสดงอยู่บริเวณ หน้าทางเข้าฟาร์ม หมู่บ้านอีสาน และตลาดจิม ทอมป์สัน

สารคดีนำเสนอเกี่ยวกับหมอแคนถิ่นอีสานแสดงลีลาเป่าแคนลายสุดสะแนน ซึ่งท่วงทำนองนี้มักใช้เล่นคลอไปตอนเวลาที่ร้องหมอลำกลอน นักดนตรีที่ปรากฏอยู่ในสารคดี ส่วนใหญ่ระดับอาวุโสเป่าแคนมานานหลายปี นับเป็นรุ่นสุดท้ายที่คาบเกี่ยวไปยังยุควัฒนธรรมโบราณ หมอลำดั้งเดิมและบทบาทของแคนในดนตรีอีสานมีการเปลี่ยนแปลงหลายระดับใน 50 ปีที่ผ่านมา ซึ่งสารคดีชิ้นนี้พูดถึงการเปลี่ยนแปลงลดทอนทางดนตรีที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมดั้งเดิม

 

ประวัติศิลปิน
John Garzoli กำลังศึกษาระดับปริญญาเอกและเป็นนายกทุนโครงการ Endeavour แห่งมหาวิทยาลัย โมนาช ประเทศออสเตรเลีย เชี่ยวชาญด้านการแสดงดนตรี และมานุษยวิทยา ปัจจุบันเป็นอาจารย์และนักวิจัยอยู่มหาวิทยาลัยโมนาช และยังเป็นที่ปรึกษากับฝ่ายศิลปะแห่งรัฐวิคตอเรียประเทศออสเตรเลีย

วรงค์ บุญอารีย์ เกิดปี พ.ศ.2524 เป็นบุตรของอดีตหัวหน้าศูนย์ศิลปวัฒนธรรมวิทยาลัยครูอุบล ในปี พ.ศ. 2549 ได้ก่อตั้งวง บุญฮักษา วงดนตรีที่ผสมผสานดนตรีอีสานและดนตรีฟิวชั่นแจ๊ส ในปี พ.ศ. 2555 ได้ออกทัวร์ ในฝรั่งเศส กับวง Limousine วงดนตรีจากประเทศฝรั่งเศส โดยเล่นเครื่องดนตรี พิณ แคน และโปงลาง

ปกป้อง ขำประเสริฐ เกิดปี พ.ศ. 2529 เกียรตินิยมอันดับ 1 คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ศึกษาดนตรีไทยกับครอบครัวตั้งแต่ยังไม่เข้าโรงเรียน ปัจจุบันมีความสนใจและทำงานในการบันทึกข้อมูลศิลปะ วัฒนธรรม ได้รับรางวัลนริศรานุวัติวงศ์ ในปี พ.ศ.2554

กิจกรรมเสวนา

ผลงานวิชาการ “นกไซบินข้ามทุ่ง: มุมมองที่หลากหลายในวัฒนธรรมบันเทิงและตัวตนคนอีสานร่วมสมัย”
ประกอบไปด้วย 4 หัวข้อ
ดำเนินการโดย อาทิตย์ มูลสาร และ อุกฤษ จอมยิ้ม
วันอาทิตย์ที่ 18 พฤศจิกายน 2555
เวลา 13:30 - 16.00 น.
สถานที่ ห้องสมุดวิลเลี่ยม วอร์เรน

  1. ”เฮ็ดจั้งได๋: หมอลำกับเวิลด์มิวสิค” ทำไมหมอลำถึงไม่ถูกจัดว่าเป็นเวิลด์มิวสิค และถ้าเป็นมันจะมีอะไรเกิดขึ้น
    โดย วิริยะ สว่างโชติ อาจารย์ประจำสาขามานุษยวิทยาการดนตรี สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล

  2. ”เพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัย” เพลงลูกทุ่งอีสานที่กำลังได้รับความนิยมในปัจจุบันได้แสดงออกถึงพลวัตทางสังคมและตัวตนคนอีสานในสังคมร่วมสมัยอย่างไร
    โดย อัมพร จิรัฐติกร อาจารย์ประจำภาควิชาสังคมศาสตร์กับการพัฒนา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

  3. “พื้นที่แสดง พื้นที่ชีวิต อีสานเถิดเทิง: พื้นที่ วัฒนธรรม บันเทิงอีสานร่วมสมัย” พื้นที่บันเทิงอย่าง “อีสานเถิดเทิง” สัมพันธ์กับคนอีสานในเมืองกรุงอย่างไร ภายใต้บริบทของการโยกย้ายถิ่นฐาน
    โดย อุกฤษ จอมยิ้ม นักศึกษาปริญญาโทสาขาวิชาชาติพันธุ์สัมพันธ์และการพัฒนา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

  4. ”ชาติกับศิลปะ: กรณีศึกษาศิลปินแห่งชาติสาขา ศิลปะการแสดงหมอลำ” เมื่อกลไกการสร้างความเป็นชาติเข้ามาในพื้นที่ทางศิลปะแล้ว (โครงการศิลปินแห่งชาติ) จะส่งผลต่อการผลิตงานศิลปะและพื้นที่วัฒนธรรมอย่างไร และยังให้ความสำคัญต่อการศึกษาว่าผู้ผลิตงานศิลปะเองมีการต่อต้าน และ/หรือ เข้าร่วมสร้างความหมายให้กับอุดมการณ์ของความเป็นชาติอย่างไร
    โดย อาทิตย์ มูลสาร นักศึกษาปริญญาโท สาขาวิชาวัฒนธรรมและการพัฒนา แขนงวิชาวัฒนธรรมศึกษา สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยมหิดล

รายละเอียดเพิ่มเติมกรุณาติดต่อ หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน
โทร 02 612 6741
โทร 081 406 3383
แฟกซ์ 02 219 2911
อีเมล์: pr_artcenter@jimthompsonhouse.com