ศิลปิน โฮ ซือ เงียน Ho Tzu Nyen (สิงคโปร์), โม สาท Moe Satt (พม่า), ณัฐพาส จิระสถิตย์วรกุล (ไทย), เหงียน ชิง ที Nguyen Trinh Thi (เวียดนาม), แพตตี้ ชาง และ เดวิด แคลลี่ Patty Chang and David Kelley (ลาว), ฟิลลิปป์ จาบลอง Philip Jablon (ไทย, พม่า, เวียดนาม, ลาว), สมพจน์ ชิตเกษรพงศ์ (ไทย), วรรณดี รัตนา Vandy Rattana (กัมพูชา) และ วอง ฮอย ชอง Wong Hoy Cheong (มาเลเซีย)

ภัณฑารักษ์ กฤติยา กาวีวงศ์
ผู้ช่วยภัณฑารักษ์ แมรี่ ปานสง่า

ประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนในปี พ.ศ. 2558 และในปี พ.ศ. 2555 นี้ ประเทศไทยจะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมอาเซียน การทำงานของกลุ่มอาเซียนจะเป็นไปตามครรลองของรัฐต่อรัฐ จึงทำให้ขาดความสัมพันธ์ และการรับรู้ในระดับประชาชน และบุคคลต่อบุคคลในระหว่างประเทศอาเซียนด้วยกันเอง ทางหอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน จึงตั้งใจทำงานเชิงรุก ด้วยการจัดนิทรรศการด้านศิลปะและวัฒนธรรมร่วมสมัย โดยการนำผลงานของศิลปินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 12 กรกฎาคม ถึง 31 ตุลาคม 2555 นิทรรศการในครั้งนี้ตั้งใจที่จะรื้อค้น ‘ประวัติศาสตร์สังคม-วัฒนธรรม’ ของกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน (ASEAN) และสำรวจถึงการรับรู้และความเข้าใจ เรื่องราวความทรงจำในสังคม และการพลิกรื้อประวัติศาสตร์ ที่เรามีร่วมกันในภูมิภาคนี้ ซึ่งจะช่วยให้เรา เข้าใจสถานะ ตำแหน่งและความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มประเทศ ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เข้าร่วมเป็น สมาชิกอาเซียน (ASEAN) มากขึ้น

ประชาคมอาเซียน (ASEAN) ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2510 โดยรัฐบาลประเทศอินโดนิเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และประเทศไทย เนื่องจากความหวาดกลัวต่อระบอบคอมมิวนิสต์ โดยได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่จากประเทศ สหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2512 ระหว่างการประชุมอาเซียนครั้งที่ 3 ที่ คาเมรอน ไฮแลนด์ ประเทศมาเลเซีย ประเทศสมาชิกเน้นเรื่องความร่วมมือทางด้านสังคมและวัฒนธรรมเป็นหลัก เนื่องจากทางประชาคมเล็งเห็น ถึงความสำคัญและผลที่จะได้จากความร่วมมือเพื่อพัฒนาความหลากหลายทางวัฒนธรรมของประเทศสมาชิก ที่มีประวัติศาสตร์ร่วมกันในการสร้างอัตลักษณ์ให้ประชาคมอาเซียน ปัจจุบันสมาชิกทั้ง 10 ประเทศ พยายามที่จะ ผลักดันความรู้ความเข้าใจที่มีต่อประชาคมอาเซียน และความเป็นชุมชนร่วม รวมถึงการอนุรักษ์ส่งเสริมมรดก ทางวัฒธรรมและความคิดสร้างสรรค์ ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมให้เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างชุมชน

ในช่วงปีที่ผ่านมา สมาชิกประชาคมอาเซียน (ASEAN) ได้เปลี่ยนบทบาทจากการเป็นพันธมิตรทางการเมือง มาเป็นพันธมิตรทางเศรษฐกิจเพื่อเน้นความร่วมมือ โดยการเพิ่มมิติเรื่องทางสังคม-วัฒนธรรมของแต่ละประเทศ เปรียบเสมือนการรำลึกถึงการประชุมอาเซียนเมื่อครั้ง พ.ศ. 2512 ที่เหล่าประเทศสมาชิกจะได้ย้อนกลับไปมอง ระเบียบวาระดั้งเดิม เพื่อค้นหาความร่วมมือทางด้านศิลปะ และกิจกรรมทางวัฒนธรรม หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน ดำเนินงานภายใต้มูลนิธิ เจมส์ เอช ดับเบิลยู ทอมป์สัน ที่มีพันธกิจในการสนับสนุนและส่งเสริมงานทางด้าน วัฒนธรรมอยู่แล้ว จึงตั้งใจที่จะต่อยอดวิสัยทัศน์นี้ และช่วยพัฒนาช่องทางในการสร้างความร่วมมือ และหวังว่า นิทรรศการในครั้งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับทั้งคนไทยเองและเหล่าประเทศสมาชิก ในการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ที่เรามีอยู่ร่วมกัน อีกทั้งยังทำให้เห็นอีกว่าเราควรที่จะเปิดช่องทางการเรียนรู้ซึ่งกันและกัน โดยใช้นิทรรศการศิลปะ เป็นพื้นที่และเวทีสำหรับศิลปินประเทศสมาชิกประชาคมอาเซียน เพื่อการแบ่งปันข้อมูล แลกเปลี่ยนทัศนคติ รวมถึงร่วมมือกันในหลายๆ ระดับ ต่อไป

หากประวัติศาสตร์ หมายถึงเรื่องราวในอดีตที่ถูกบันทึกและจดจำ แต่ก็รวมหมายถึงเรื่องราวที่ไม่ถูกบันทึก และถูกลืมเลือนด้วย ดังนั้นประวัติศาสตร์จึงสมควรที่จะถูกกลับไปมองและสำรวจอีกครั้ง ‘TRACES’ หรือ ‘ร่องรอย’ นิทรรศการงานวิดีโอและภาพถ่าย ที่จะร่วมรื้อค้นความทรงจำร่วมในสังคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นิทรรศการในครั้งนี้มุ่งที่จะเป็นพื้นที่และกลไกผลักดันสำหรับคนไทย และประเทศสมาชิกประชาคมอาเซียน ให้ได้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผ่านผลงานศิลปะร่วมสมัย และงานวิจัย ทางสังคมวิทยา ซึ่งพูดถึงประเด็นความทรงจำร่วมและพื้นที่สาธารณะ รวมถึงการพลิกรื้อประวัติศาสตร์สงคราม เวียดนาม และการสร้างชาติของประเทศสิงคโปร์ และมาเลเซีย ทั้งนี้เพื่อช่วยให้เราเข้าใจประเทศและประวัติศาสตร์ เหล่านี้มากขึ้นผ่านผลงานศิลปะร่วมสมัย รวมทั้งช่วยให้เราเข้าใจในตัวตนและเห็นการเป็นชุมชนร่วมของประเทศ ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

นิทรรศการในครั้งนี้ยังมุ่งที่จะตั้งคำถามว่า ประวัติศาสตร์ หรือความทรงจำร่วม ทางสังคมใดที่เรายังคงมีร่วมกันอยู่ ระหว่างประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อะไรคือสิ่งที่เราเลือกที่จะจำ และอะไรคือสิ่งที่เราหลงลืม หรืออะไรคือสิ่งที่ทำให้เราเกิดการตั้งคำถาม นิทรรศการ ‘TRACES’ จะรื้อค้นอีกครั้งกับ เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ พื้นที่ทางสังคม และความทรงจำร่วม รวมถึงปฏิกิริยาของปัจเจกบุคคลต่อสังคมที่หยุดนิ่ง และต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างรวดเร็วในบางประเทศ ผลงานที่นำมาจัดแสดงมีทั้งผลงานภาพถ่าย โครงการวิจัย วิดีโอสารคดี และสารคดีเทียม (mockumentary) โดยศิลปิน 10 ท่าน จากประเทศไทย สิงคโปร์ มาเลเซีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เวียดนาม สาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า กัมพูชา และสหรัฐอเมริกา

โดยงานแสดงจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ประกอบด้วย ส่วนแรกที่ว่าด้วย ‘พื้นที่ทางสังคมและความทรงจำร่วม’ โดยมีผลงานภาพถ่ายของ Philip Jablon ที่แสดงถึง การล่มสลายของโรงหนังชุมชนและการหดหายของพื้นที่ สาธารณะในประเทศไทย และประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผลงานวิดีโอ ‘กรุงเทพตอนเย็นๆ’ โดยสมพจน์ ชิตเกษรพงศ์ ที่เรียกร้องให้เกิดการตั้งคำถามและมองกิจวัตรประจำวัน ในการยืนตรงเคารพเพลงชาติ ในพื้นที่สาธารณะ งานภาพถ่ายของ ณัฐพาส จิระสถิตย์วรกุล ‘school uniforms’ ที่พูดถึงหนึ่งในกฎระเบียบของโรงเรียน ที่ตั้งขึ้นเพื่อ ลดความแตกต่างและสร้างมาตรฐานให้เป็นหนึ่งเดียว และงานภาพถ่าย ‘Bomb Pond’ ของ Vandy Rattana ที่แสดง ภาพภูมิทัศน์ในชนบทของประเทศกัมพูชา ซึ่งถูกวางระเบิดอย่างรุนแรงโดยทหารสหรัฐ ในช่วงสงครามเวียดนาม ซึ่งเปรียบเสมือนบทบันทึกชี้แจ้งความจริง ที่แอบแฝงอยู่ในประเทศ และอยู่ในชาวกัมพูชา

ส่วนที่สองของนิทรรศการกับ ‘การพลิกรื้อประวัติศาสตร์เรื่องราวยุคหลังการล่าอาณานิคมและ ยุคหลังสงครามเวียดนาม’ กับผลงานวิดีโอ ‘ReLooking’ โดย Wong Hoy Cheong ที่เสนอเรื่องราว ทางประวัติศาสตร์ที่ถูกแต่งขึ้น ของการล่า อาณานิคมของรัฐมาเลเซียที่มีอำนาจเหนือประเทศออสเตรีย เช่นเดียวกับผลงานวิดีโอ ‘Utama – Every Name in History is I’ ของ Ho Tzu Nyen ที่เป็นการผสมผสานระหว่าง ตำนาน เรื่องแต่ง และสารคดีประวัติศาสตร์การค้นพบ ประเทศสิงคโปร์ และผลงานวิดีโอ ‘Chronicle of a Tape Recorded Over’ โดย Nguyen Trinh Thi ที่บันทึกปากคำ ประวัติศาสตร์ ผ่านปากของสามัญชนคนเล็กคนน้อย ที่อาศัยอยู่บนเส้นทางลำเลียงสายสำคัญของโฮจิมินห์ ซึ่งเป็น เส้นทางในการลำเลียงเสบียงและกำลังพลจากเหนือลงใต้ ในยุคสงครามเวียดนาม

ส่วนสุดท้ายของนิทรรศการจะพูดถึง ‘การปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์และการต่อรองกับตนเอง’ ประกอบด้วย ผลงานวิดีโอ ‘Route 3’ โดย Patty Chang และ David Kelley ที่บอกเล่าเรื่องราว เหตุการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในเขตพื้นที่ ที่อยู่ติดกับ เส้นทางที่เพิ่งสร้างขึ้นเพื่อขนส่งสินค้าระหว่างประเทศจีน ลาว และไทย และงานภาพถ่าย พร้อมวิดีโอ ‘F n' F (Face & Fingers)’ โดย Moe Satt ศิลปินชาวพม่า กับภาพสัญลักษณ์ที่เป็นตัวแทนความคิด เรื่องของสิ่งที่มีความหมาย และไร้ความหมาย

สนับสนุนโดย มูลนิธิ เจมส์ เอช ดับเบิลยู ทอมป์สัน, Bloom Pro Lab & Studio และ บริษัท อุตสาหกรรมไหมไทย จำกัด (จิม ทอมป์สัน)

กิจกรรมพิเศษ
นิทรรศการ “ร่องรอย (T R A C E S)”
นิทรรศการงานวิดีโอ และภาพถ่าย ที่จะร่วมรื้อค้นความทรงจำร่วมในสังคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ณ หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน

หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน ขอเชิญผู้สนใจเข้าร่วมงานเสวนาพิเศษ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

เสวนา Artist Talk (พูดคุยกับศิลปินผู้แสดงผลงาน)
ร่วมพูดคุยถึงที่มาและแรงบันดาลใจของศิลปินที่เข้าร่วมนิทรรศการ
ผู้บรรยาย วอง ฮอย ชอง (มาเลเซีย), โม สาท (พม่า), สมพจน์ ชิตเกษรพงศ (ไทย) และ
ณัฐพาส จิระสถิตย์วรกุล (ไทย)
ผู้ดำเนินการบรรยาย วิภาช ภูริชานนท์
วัน เสาร์ที่ 14 กรกฏาคม 2555
เวลา 14.00 – 17.00 น.
สถานที่ ห้องสมุด วิลเลี่ยม วอเรน

เสวนา Screening and Talk (พูดคุยกับศิลปินผู้อยู่เบื้องหลังการผลิตภาพยนตร์สารคดี)
ร่วมชมหนังสั้นและพูดคุยกับนนทวัฒน์ นำเบญจพล ศิลปินผู้อยู่เบื้องหลังการผลิตภาพยนตร์สารคดีในเมืองไทย
ผู้บรรยาย นนทวัฒน์ นำเบญจพล
วัน เสาร์ที่ 11 สิงหาคม 2555
เวลา 14.00 – 17.00 น.
สถานที่ ห้องสมุด วิลเลี่ยม วอเรน

เสวนา การทำงานของศิลปินในทวีปเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
ดร.อัมพร จิรัฐติกร อาจารย์จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จะมาบรรยายการทำงานของศิลปินในทวีปเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
ผู้บรรยาย ดร.อัมพร จิรัฐติกร
วัน เสาร์ที่ 1 กันยายน 2555
เวลา 14.00 – 17.00 น.
สถานที่ ห้องสมุด วิลเลี่ยม วอเรน

เสวนา Artist Talk (พูดคุยกับศิลปินผู้แสดงผลงาน)
ร่วมพูดคุยถึงที่มาและแรงบันดาลใจของศิลปินที่เข้าร่วมนิทรรศการ
ผู้บรรยาย เหงียน ชิง ที จาก Honoi Doc Lab ประเทศเวียดนาม
วัน เสาร์ที่ 20 ตุลาคม 2555
เวลา 14.00 – 17.00 น.
สถานที่ ห้องสมุด วิลเลี่ยม วอเรน

ข้อมูลเพิ่มเติม กรุณาติดต่อ:
หอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน
โทร. 02-612-6741, 080-117-8911 แฟกซ์. 02-219-2911
อีเมล์ pr_artcenter@jimthompsonhouse.com

เวิรฟ
คุณซาบรีน่า อาฮูยา
โทร. 02-204-8424, 081-733-7355

คุณปิยาภรณ์ จุลละบุษปะ (ตุ๋ม)
โทร. 02-204-8217, 086-772-3773