แม้ว่าลักษณะงานตกแต่งประดับประดาจะมีอิทธิพลของวัฒนธรรมสำคัญอื่นๆของโลกอย่างเช่นอินเดีย จีน เขมรตลอดจนพม่าที่ผสมผสานเข้ามา แต่สถาปัตยกรรมบ้านทรงไทยก็ยังคงมีลักษณะค่อนข้างเรียบง่าย รูปแบบสำคัญของเรือนไทยเกิดจากสภาพภูมิอากาศ วัสดุก่อสร้างที่หาได้ในท้องถิ่นและความต้องการใช้งานของชาวบ้านในแถบนี้ ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินชีวิตที่อาศัยเกษตรกรรมเป็นหลัก

ภูมิภาคแถบนี้มีไม้อยู่ทั่วไป ไม้และกระดานจึงเป็นวัสดุที่ใช้กันมากที่สุดในการปลูกบ้านคนที่มีฐานะดีนิยมใช้ไม้สัก ซึ่งเป็นไม้เนื้อแข็งทนทานจากป่าไม้ในภาคเหนือ